📺 Otizm ve Ekran Süresi İlişkisi
227 görüntüleme
Fatma U.
Uyku Danışmanı - Uzman Psikolog
13 Kasım 2025 06:41
❓Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) ile erken çocukluk dönemindeki yoğun ekran (telefon, tablet, televizyon) maruziyeti arasında doğrudan bir nedensellik olduğu bilimsel olarak kanıtlanmamıştır. Yani, ekranların otizme neden olduğu söylemi doğru değildir. Ancak, bu iki durum arasında önemli ilişkiler ve riskler söz konusudur.
🧠1. Beyin Gelişimi ve Dikkat
Yoğun ekran kullanımı, özellikle 0-2 yaş gibi kritik dönemlerde, çocuğun beyin gelişimini ve dikkat döngülerini etkileyebilir. Hızlı değişen renkler ve sesler, beynin normalde sosyal etkileşimden ve somut nesnelerle oyundan alması gereken derinlemesine dikkati ve sınırlı uyarıcıya odaklanma becerisini zayıflatabilir. Otizmli çocuklarda zaten var olan seçici dikkat eksikliği veya aşırı odaklanma durumu, ekranlar tarafından pekiştirilebilir.
🗣️2. Sosyal İletişim Eksikliği
Ekran karşısında geçirilen süre, bebeğin yüz yüze sosyal etkileşim kurma ve jestleri öğrenme fırsatlarını kısıtlar. Sosyal iletişim ve dil gelişiminde sorun yaşayan otizmli çocuklar için, ekranın pasifliği, iletişim kurma motivasyonunu daha da azaltabilir. Örneğin, isme tepki vermeme gibi sosyal ipuçları ekran karşısında pratik edilemez.
🎡3. Tekrarlayıcı Davranışların Artması
Otizmde görülen tekrarlayıcı hareketler (stiming), duyusal düzenleme işlevi görür. Bazı çocuklar, ekranlardan gelen düzenli ve tekrarlayıcı ışık/ses düzenine aşırı bağlanabilir ve bu, stiming davranışlarını artırabilir.
🧠1. Beyin Gelişimi ve Dikkat
Yoğun ekran kullanımı, özellikle 0-2 yaş gibi kritik dönemlerde, çocuğun beyin gelişimini ve dikkat döngülerini etkileyebilir. Hızlı değişen renkler ve sesler, beynin normalde sosyal etkileşimden ve somut nesnelerle oyundan alması gereken derinlemesine dikkati ve sınırlı uyarıcıya odaklanma becerisini zayıflatabilir. Otizmli çocuklarda zaten var olan seçici dikkat eksikliği veya aşırı odaklanma durumu, ekranlar tarafından pekiştirilebilir.
🗣️2. Sosyal İletişim Eksikliği
Ekran karşısında geçirilen süre, bebeğin yüz yüze sosyal etkileşim kurma ve jestleri öğrenme fırsatlarını kısıtlar. Sosyal iletişim ve dil gelişiminde sorun yaşayan otizmli çocuklar için, ekranın pasifliği, iletişim kurma motivasyonunu daha da azaltabilir. Örneğin, isme tepki vermeme gibi sosyal ipuçları ekran karşısında pratik edilemez.
🎡3. Tekrarlayıcı Davranışların Artması
Otizmde görülen tekrarlayıcı hareketler (stiming), duyusal düzenleme işlevi görür. Bazı çocuklar, ekranlardan gelen düzenli ve tekrarlayıcı ışık/ses düzenine aşırı bağlanabilir ve bu, stiming davranışlarını artırabilir.
A
Asi
16 Kasım 2025 02:32
Merhabalar, 3 aylık bir bebeğim var. Ailemizden uzakta yaşıyoruz bu nedenle hem eşimin ailesi hem kendi ailem gün içerisinde muhakkak görüntülü görüşmek istiyor. Kısa kesip kapatsak bu sefer tekrar arıyorlar. Elimden geldiğince onlarla konuşurken ben de bi yandan bebeğimle konuşmaya çalışıyorum fakat bir faydası olur mu bilmiyorum. Ailelerimiz de direkt bebekle konuşmaya çalışıyor. Onları gördüğünde bazen heyecanlanıyor,kolunu/bacağını hareket ettiriyor. Sesler çıkarıyor. Bazen yüksek perdeden bazen de alçak. Bazen hiç umrunda olmuyor bebeğimin, başka yönlere bakıyor. Görüntülü konuşmak zararlı mıdır? Genelde 20-30 dk boyunca telefonu kapatmıyorlar. Bu durum beni oldukça düşündürüyor ve rahatsız ediyor ama ailelerimize de üzülüyorum. Her iki tarafın da ilk torunu.
Fatma U.
Uyku Danışmanı - Uzman Psikolog
17 Kasım 2025 07:26
@Asi Merhabalar 🌼 ekran maruziyetinden farklıdır. Karşılıklı gülümser ve tepki verir; bu karşılıklı bir sohbettir. Pasif video izlemek ise, sadece tek taraflı izlemektir. Görüntülü konuşma, bebeğinizin sosyal becerilerini ve yüz ifadelerini öğrenmesini destekler.Ancak elbette ki kısa tutmak en sağlıklısıdır.
Sohbete katılmak için Babysfer mobil uygulamasını kullanın.
Konulara yorum yapmak, yeni başlıklar açmak ve diğer ebeveynlerle etkileşime geçmek için mobil uygulamamızı indirin.
