Otizm Neden Daha Sık Karşımıza Çıkıyor?

Son yıllarda Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanılarının sayısındaki artış, ebeveynler ve uzmanlar arasında en çok merak edilen konulardan biridir. Bu yaygınlaşma, genellikle çevresel faktörlere veya aşılar gibi kanıtlanmamış nedenlere bağlansa da, bilimsel veriler bu artışın büyük ölçüde tanı kriterleri ve farkındalıktaki değişimden kaynaklandığını göstermektedir.

🔍 Artışın Temel Nedenleri
Otizm vakalarındaki artış, hastalığın kendisinin biyolojik olarak yaygınlaşmasından ziyade, gözlem ve tanılama yöntemlerindeki gelişmelerle açıklanır:

1. Tanı Kriterlerinin Genişlemesi (Spektrum Kavramı):

Eskiden yalnızca klasik otizm (Kanner Sendromu) gibi daha ağır vakalar tanı alırken, 2013 yılında yayınlanan DSM-5 (Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı) ile tanı kriterleri genişletilmiştir.

Artık Asperger Sendromu ve diğer hafif formlar dahil olmak üzere, eski tanıların hepsi tek bir çatı altında, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olarak birleştirilmiştir. Bu sayede, daha önce gözden kaçan veya farklı tanılar alan (örneğin dikkat eksikliği, öğrenme güçlüğü) daha hafif vakalar da artık OSB tanısı alabilmektedir.

2. Farkındalığın Artması ve Erken Tarama:

Ebeveynlerin, öğretmenlerin ve sağlık profesyonellerinin otizm konusundaki bilinci arttı. Daha önce "utangaç" veya "yaramaz" olarak etiketlenen davranışlar, artık otizm belirtisi olarak tanınmaktadır.

Özellikle 18-24 aylık bebeklerde erken tarama testlerinin (M-CHAT gibi) yaygınlaşması, tanı yaşını düşürmüş ve daha fazla vakanın erken teşhis edilmesini sağlamıştır.

3. Erken Müdahale İhtiyacı ve Sosyal Hizmetler:

Devlet ve sigorta sistemleri aracılığıyla sağlanan özel eğitim ve terapi hizmetlerine erişim için resmi tanı şartı aranması, aileleri teşhis sürecine girmeye teşvik etmiştir. Aileler, çocuklarının ihtiyacı olan desteği alabilmek için tanı koydurmaktadır.

4. Tanı Koyma Yaşının İlerlemesi:

Otizm tanısı konulan çocukların sayısındaki artış, kısmen de bu çocukların daha uzun süre gözlem altında tutulması ve tanının ileri yaşlarda da konulabilmesiyle ilgilidir.

Sonuç: Otizmin yaygınlaşması, çoğunlukla bir "sayısal yaygınlaşmadır". Toplumdaki gerçek yaygınlığının artmasından çok, tanı sistemlerimizin hassasiyetinin ve farkındalığımızın artmasının bir sonucudur. Unutmamak gerekir ki, erken ve doğru tanı, çocuğun gelişimini desteklemek için atılan en önemli adımdır.